දිසාගේ වාඩිය

නීතිය........, ශිෂ්ඨ සම්පන්න මිනිසාගේ යහ පැවැත්ම උදෙසා නීතිය ඉටු කරන්නේ නොමද කර්තව්‍යකි. නීතියේ රාමුව සැමට සධාරණ එකක් විය යුතුය. එලෙසින්ම සාධාරණ සමාජයක් උදෙසා විධායකය, ව්‍යවස්ථාදායකය, අධිකරණය යන බල ත්‍රිත්වයම ස්වාධීන විය යුතුය. එහෙත් අවාසනාව නම් එය එසේ නොවන බව මෑත ඉතිහාසය තුලම සපථ වීමයි. අධිකරණයේ නිල සංකේතය, නීතියේ දෙවඟනය. ඇය දෑස කාල වර්ණ කඩ තිරකින් දෙනෙත වසා සිටී. එයින් ඇගේ අපක්ශපාතීත්වය විදහා පායි. බලය, නිලය, වත් පොහොසත් කම් යුක්තිය පසඳිලීම යන කාරණයේදී ඇය දකිනේනේ නැත. ඇගේ  එක් අතක තුලාවකි. එයින් තීරණ වලදී තුලනාත්මක බව විදහා දක්වයි. සත්‍ය වශයෙන්ම එහි කිරා මැන බලන්නේ සාධාරණත්වය හා අසාධාරණත්වය පමණි. ඇගේ අනෙක් අතෙහි වන අසිපතකි. ඉන් යුක්තිය ඉටු කිරීම විද්‍යාමාන කරයි. තුමුල බල ඇති තෙදැති දෙවඟන සැකයි මට ඔබෙ කුමරි බඹසර රජුගෙ මිරිවැඩි ලකුණු තිබුණලු ඔබගෙ දෙවොලේ යහන පාමුල ...// වත්මන් කටුක යථාර්තය තුල නීතියේ වල් වැදීම කියා පාන්නට ගීතයේ ප්‍රථම අර්ධය තුලම රචකයා උත්සාහ දරා ඇත. නීතියේ දෙවඟන සැම විටම ස්වාධීන හා සියළු දෙනා කෙරෙහි අපක්ශපාතී විය යුතුය. නමුත් අවාසනාවට නීතියේ දෙවඟන රටේ පාල...

ප්‍රේම ගීත විරහ ගීත ආදී වශයෙන් කොතෙකුත් නම් ගීත මේ වන විට අප අසා ඇතිද? රසවිඳ ඇතිද? කෙසේ වෙතත් මිනිසෙකුගේ සංවේදී චිත්ත ස්භාවයක් සෘජුවම ස්පර්ශ කල හැකි සාර්ථකම මාධ්‍ය ලෙස මා දකින්නේ ගීතය නම් වූ සියුම් මියුරු පහසයි. තවද ගීතයක රස වින්දනය උපරීම කිරීම සඳහා ගායකයාගේ දායකත්වය හා සංගීතයේ රසමුසුව පමනක් ප්‍රමානවත් වනවා යැයි මා සිතන්නේ නැත. ඇතැම් විට ගීතයේ පද වැලට උරුමකම් කියන කථා මූලය දන්නේ නම් එය තවත් රසය උපරිම කරනු ඇත. එලෙසින්ම පද වැල තුල යෙදෙන උපමා, උපමේය, ව්‍යංගය තුල ගීතයේ රසය ඔප් නැන්වීමට දක්වන්නේ නොමද සහයකි. එක්තරා ගමක පාසල් වියේ පසුවන නව යොවුන් වියේ සිසුවෙක් හා සුසුවියක් වෙයි. ඔවුන් අතර පාසල තුලදීම යම් පෙම් සබඳතාවක් ගොඩ නැඟෙයි. පෙම්වතා ගැන කියන්නේ නම් ඔහු ප්‍රසන්න පෙනුමැති නමුත් යම් යම් අග හිඟ කම් වලින් පෙලෙන පවුලක අයෙකි. පෙම්වතිය සාමාන්‍ය පවුලක ඉගෙනීමෙහි දක්ශ රූමත් තරුණියකි. කෙසේ නමුත් ඔවුන්ගේ මේ ප්‍රේම වෟතාන්තයේ පෙම්වතිය සරසවි වරම් ලබා ගනී. තරුණ පෙම්වතා ඔහුගේ අග හිඟ කම් මැද පාසල් දිවිය හමාර කරයි. ඔහු රැකියාවක් සොයා යයි. ඔහුට ලැබෙන්නේ මාර්ග සංවර්ධන කොන්ත්‍රාත් සමාගමක කම්කරු වෘර්...

“ජීවිතං අනියතං මරණං නියතං“ ජීවිතය අනියතය, මරණය නියතය. එක් තරා බුදු වදනකි. කෙසේ හෝ මේ ජීවන භවය තුලට මිනිසුන් ලෙසින් පැමිණීමේ වරම්, වාසනාව ලද අප යම් දිනක කැමැත්තෙන් හෝ අකමැත්තෙන් වසවර්ති මාරයා වෙත නියත ලෙසම පැමිණෙන බව ගිවිසාගෙන පැමිණ සිටින්නෙමු. ඒ සඳහා මාරයා දින වකවානු නිර්නයන් සපයා නැත. ඔහු අඬගැසූ පමණින් අප ඔහු කරා යා යුතුමය. අද ඔබ සමඟ මේ දොඩමළු වන මා වුවද හෙට ඔහු කරා පියනඟා තිබිය හැකිය. කෙසේ නමුත් මෙවන් වූ අනියත ජීවන භවයක් තුල අප එක් රැස් කරගන්නා බැඳීම් නම් කො‍තෙකුත්ද. දෙමවුපියන්, බිරිඳ, දරුවන් හරිහම්බ කල දේපල මිල මුදල් යාන වාහන ආදී වශයෙන් කොතෙක් නම් බැදීම් අප ගොඬ නඟාගෙන සිටිත්ද. දිනක මාරයා වෙත යන ගමනේදී මේ කිසිවක් ඔබ හෝ මා සමඟ පැමිනෙන්නේ නැත. භව කතර තුල අතිශයිම දුර්ලබ විරල වූ මේ යම් පරීක්ශනයක් බඳු වූ මනුසත් භවය, දිනක කෙලවර කර මාරයා වෙත යන ගමනේදී අප සමඟ පැමිනෙන්නේ ලැබුවා වූ දිවිය තුල කලා වූ පිං පවු දෙක පමණකි. මා හට අවසාන වශයෙන් පූර්විකාව තුල ගෙන ආ යුතු දෙයක් ඇත. අප්පමාදෝ අමතපදං පමාදෝ මච්චුනෝපදං අප්පමත්තා න මීයන්ති යේ පමත්තා යථාමතා සිහිබුද්ධිය ඇතිව ජීවත්වීම නම් වූ නොපමා බව නි...

මිතුර සෙවනැලි හිරුගෙ එලියෙන් ඉපදුනත් නුඹ ඇයිද හිරුගෙන් සැඟවුනේ සැඳැ අඳුරේ මිලින වී නුඹ කොහේදෝ සැඟවී ගියේ සිනා සලනා සඳේ සරදම් ඇයිද මෙතරම් ඉවසුවේ රැයේ තනිකර ගියත් නුඹ මා උදෑසන ඇයි පැමිණියේ නිතින් සැම දින පැමිණ පසුපස ඇයිද දුක සැප විමසුවේ නුඹයි සැමදින මිතුර සෙවනැලි සදා නොවෙනස් වුන සකී

ප්‍රේමයට ලඟම නෑයා විරවයි කියා මා තර්කයක් ගෙනෙයි නම් ඔබ එයට එකඟයිද? මාගේ විශ්වාසය අනුව මේ එකිනෙකට පරස්පර චිත්ත වේගයන් දෙක අතර ඇත්තේ අල්ප මාත්‍ර දුරස් බවකි. එමෙන්ම අර්ථ පූර්නය කල නොහැකි බොහෝ දේ මේ වදන් දෙක අතර සැඟවී ඇති බවත් කිසිවෙකුට නොරහසක්. කෙසේ වෙතත් ආදරය යන මානව හැගීම සනතර්පනය තුල බිහි වූවාට වඩා විරහවේ වේදනාව තුල වඩා විශිෂ්ඨ කලා නිර්මානයන් ලොවට දායාද වූවා යැයි මා තවත් විශ්වාස කරන කරුණකි. ප්‍රිය විප්පයෝගෝ දුක්ඛෝ, ගීතයේ ප්‍රවිශ්ඨයට ප්‍රථම මට සිහි වන බුදු වදනකි. ප්‍රියයන්ගෙන ් වෙන්වීම දුකකි. මදකට මා මෙලෙස උපකල්පනයක් ගොඩ නැඟුවොත්. “දැඩි ලෙසින්ම ප්‍රේමයෙන් බැඳුනු යුවලක්, එක් අයෙකුගේ වියෝ වීමක් කෙසේ දරා ගනීද? එය ඔවුන් විවාහ පත් වූ අළුත සිදුවී නම් කෙතරම් සෝචනීයද? තමන් දැඩිව පෙම්කල තමන්ගේ ප්‍රේමවන්තයා හෝ ප්‍රේම වන්තිය වෙනුවෙන් ඔවුන් කොයි තරම් නම් සිත් තැවුලකට පත් වෙයිද? මා විශ්වාස කරන අයුරින් මෙම පද වැලේද මූලික හරය ගලා යන්නේ එවන් අවාසනාවන්ත ඉරනමකට මුහුන දුන් අවාසනාවන්ත තරුනයෙකුගේ ශෝඛාකූල චිත්ත වේගයන්ගේ ව්‍යාකූල වූ හැසිරීම හරහායි. සඳුද අවදියෙන් තරුද අවදියෙන් මේ නිශාන්තයේ.... ඔබ ලඟ...

නොසිතූ විරාමය... සිටියෙමි බසය එනතුරු මා ඉවසාලා............ දසුනක් නැගුනි එකවිට මා කලඹාලා........... සපුමල් කියා නුපුරුදු නමකින් අමතා.......... කෙල්ලෙක් දැවටුනයි මා වෙත ලං වීලා....... මගෙ නම වෙනත් එකකිය මා පවසාලා......... සිටිනට ට්‍රයි කලත් ඇයගෙන් වෙන් වීලා........ මගෙ වෙත ඇය ඇදෙයි නෙතු යුග කරකවලා.. දැන්නම් ඉතින් මම ෆුල් හොල් මන් විලා....... මදකින් මදක ඇය මා වෙත ලං වූවා............ කාටත් හොරා මගෙ සුරතින් අත තැබුවා...... සිතුවිලි මා වටා දුවමින් මොර දුන්නා........... නොදැනිම මමත් ඇගෙ උගුලට හසු වූවා...... ක්‍රමයෙන් ක්‍රමය අඩ අඳුරක් ආවා................ මෙහාතින් මොහොත ඈ මා වෙත ලං වූවා...... දසුනින් දසුන ඇය මගෙ සිතු විලි ගත්තා........ නො‍ලැබුන උනුහුමක් වෙනුවෙන් බිල ලිවුවා.. කාසි කොල සමග ඒ රැය එලි වූවා............. කඩින් කඩ හදට කැලලක් මතු වූවා........... සිතින් සිත සිතුම් හද තුල සිර කෙරුවා....... හිතින් දුක දරා ලොව තුල කල් ගෙවුවා......

රැකගමි සොඳුර ඔබ වෙනුවෙන් මගෙ උරුමේ නෙතින් කඳුළු බිම සිපගත් ඒ මොහොතේ........... ඊ ලඟ නෙතත් උනු කඳුලින් බර වූයේ................ නෙතු යුග ලෙසින් ජීවත් වුනු අපෙ ලෝකේ......... ඔබෙ උනුසුමත් අද මා ලඟ නෑ සොඳුරේ.............. සිනහව සමඟ ඔබ සැතපෙයි මල් යහනේ.............. කඳුලැලි වට කරන් හඬවයි මගෙ සිහිනේ.............. උනුසුම සොයා ඔබෙ පුතු අද මගෙ තුරුලේ........... සෙනෙහස යදිනවා මවකගෙ හද ගැඹුරේ............... රැකුමට හැකි නමුත් මගෙ පුතු මේ ලෝකේ............ කෙලෙසක දෙන්නෙමිද මම ඔබෙ මවු සෙනෙහේ.... නිකැලැල් ලොවක ඔබ මට දුන් දායාදේ................ රැකගමි සොඳුර ඔබ වෙනුවෙන් මගෙ උරුමේ......... සිහින සිතුවම් නමින් 2011 දී කල සිතුවමකි..

සිහින සිතුවම් නමින් 2011 දී කල සිතුවම් පෙලකි..

පවසන්න සිහින කුමරියනි.....!! ලියූ පද වැල් නුඹව විමසන සිතුම් මල් නිති කිනිති ගන්වෙන නිහඬ මැදියම නින්ද නොම එන  අරුම කිම පවසන්......... අරුත කිම පවසන්......... සිනා හසරැලි මුවෙහි සැරසුන නෙතු අගට ආ පුංචි කඳුලැලි නුඹට රහසින් මටද දනවන අරුම කිම පවසන්......... අරුත කිම පවසන්......... මගේ සිහිනෙක පුංචි කමරිය නෙතු ලඟම හිඳ පෑව මදහස මගේ මතකයෙ තවම මැවෙනා අරුම කිම පවසන්......... අරුත කිම පවසන්......... සිහින සිතුවම් නමින් 2011 දී කල සිතුවමකි..

සිතුවිලි සිර කර බිඳුනු හදවතක.. නොලැබෙන පෙමකට පෙරුම් පිරුව මම.. සිහින අසපුවක, මතක මැදුර  වෙත දුටුව සිහිනයක, ඔබ කුමරිය වූවා. // මනාලියක ලෙස ඔබ සැරසී අද.. මගේම මිතුරෙකු අතිනත අරගෙන.. කුලගෙට පිවිසෙන  මංගල දිනයේ.. මා තනි කම වින්දා..// සිතුවම් කර ඔබ හදෙහි නොමැකි ‍ලෙස. සෙනහස පුද කර මැවු සිහින ලඟ.. නොලැබෙන පෙම් ලොව.. සිහින පවුරු මැද.. මා අසරණ වූවා..// සිහින සිතුවම් නමින් 2011 දී කල සිතුවමකි..

විහඟ ගීතය නිහඬ ඇයි..? 1988- 1989 භීශන යුගය,...... විවිධ වූ දේශපාලන අරමුනු වෙනුවෙන් දහස් ගනනින් ශ්‍රී ලාංකික තරුණ තරුණියන් දිවි පිදූ ඒ අඳුරු යුගය ගැන ඔබ තුල යම් මතකයක් තිබෙයිද? නොඑසේනම් අසා ඇතිද? මිනිසෙක්ට තබා සතෙකුටවත් ඉහිලිය නොහැකි තරමේ වධ බන්ධනයන්ගෙන් පීඩිතව ටයර් සෑ මත පන පිටින් දැවී ගිය තරුණ තරුණියන් විලාපය කෙසේ වන්නට ඇතිද? සහෝදරයෙකුට සහෝදරයෙක්, දරුවෙකුට පියෙක්, බිරිඳකට සැමියෙක්, මවකට දරුවෙක් නැති කල ඒ පාපී ඉතිහාසය  උනුසුම් ලෙයින් ලියා තබන්නට එවකට පාලකයන් හා නොමිනිසුන් ක්‍රියා නොකලා යැයි කාට නම් කිව හැකිද? කෙසේ නමුත් මා යම් දිනක අසා ඇති තරමින් මේ ගීතයේ මූලික හරය සපයන්නේ, 1989 භීශන යුගයයි. තවද මෙම යුග ගීය සාමාන්‍ය තරුණියක හා වරෙක සටන වෙනුවෙන් කැප වූ තරුණයෙකු අතර ගොඩ නැඟෙන දෙබසක් යැයි මට හැඟේ. (මෙහි එන සියළු තර්ක මා ගොඩ නඟන්නේ ඒ මත සිටයි.) විහඟ ගීතය නිහඬ ඇයි කියනු මැන කොඳුරා ඇය නඟන පැනයකි. එය එවකට තරුණයන් සමාජවාදී බල අරගයලයක් වෙනුවෙන් සටන් කල යුගයකි. එහිදී පෙරමුණ ගත් තරුණ තරුණියන් හඬ නැඟුවේ සමාජයේ යහ පැවැත්ම උදෙසා මිස පුත්ගලික යහ පැවැත්මක් උදෙසා නොවෙයි. මෙහි එම හඬ නැඟුම ඇය විහඟ ...

බලන්න නන්දා... අනිත්‍ය,.... ලෝ දහම තුල නොවෙනස් වන එකම ධර්මතාවය වෙනස් වීම (අනිත්‍ය) පමණි. අද මේ මොහොත තුල ඔබ දැන් දකින මා තව මොහොතකින් ඔබට දැකිය නොහැකිය. ඔබ ගත කල ඒ එක් සුළු මොහොත පවා ගෙවී ගොසින් අවසන්ය. එසේම සියළු සංස්කාරයන් වෙනස් වන සුළුය. සියළු සංස්කාරයන් නැසෙන සුළුය. සුවඳ විලවුන් තවරා රකින මේ පංචස්කන්ධය වුවද දිනෙක වැහැරී යයි. දිරාපත් වෙයි. අප මෙය තේරුම් ගෙන කටයුතු කල යුතුය. ඇතැම් විට මෙයද ඔබ නෑසූ ගීතයක් විය හැකී. මෙම හරවත් ගීය සමාධි සිතින් යුතුව විඳ ගන්නට යැයි මා ප්‍රථමයෙන් ඔබ සැමට ආරාධනා කරනවා. ඇය නමින් නන්දා ය, අතිශය රූමත් මේ තරුණිය විවාහ වන්නේ එලෙසින්ම කඩවසම් තරුණයෙකු සමඟයි. දින සති මාස අවුරුදු ගනනින් ඔවුන්ගේ ජීවිත ගෙවී යයි. දැන් ඔවුන් මහළු සමයට පා තබා අවසන්ය. දිනක් මේ වියපත් මිනිසා තම වැහැරී ගිය භාර්යාව දෙස බලා හිඳී. ඔහුට තම භාර්යාව හා පෙමින් බැඳි අතීතය සිහිවෙයි. ඇයගේ වූ සුරූපී බව ඔහුට සිහි වෙයි. නමුත් කාලය සියල්ල සියල්ල වෙනස් කර ඇත. ඇය දැන් මැහැල්ලකි. ඔහු ඇයව මේ වන විට දකින ආකාරය මේ ගීතයේ මූලික කථා තේමාවයි. “ආතුරං අසුචිං ඵුතිං - පස්ස නන්දෙ සමුස්සයං අසුභාය චිත්තං භාවෙහි –...

හන්තාන අඩවිය... හන්තාන..., නැවත වරක් මට හිතුනා හන්තාන දෙසට ඇදෙන්නට. හන්තාන කියූ සැනින් මගේ මනස තුල සිතුවිලි වටා චිත්‍රනය වන්නේ පේරාදෙනිය සරසවියයි. එහි රාේස පැහැති මලින් බර වූ රොබේසියා ගස, එලිමහන් රගහල, අවට මලින් බර වූ මනස්කාන්ත පරිසරය, මැනවින් වාස්තු ශිල්ප පෑ සරසවි මැදුරු, එහි සරන සොඳුරු අදස් දරන්නා වූ දහසකුත් මානව මානවිකාවන්, ඒ අතර වන පෙම්වතුන්. අති සුන්දර දසුන් පෙලක් නොවෙයිද? එහෙත් මදකට අප සිතුවාද? අපට අසුරු ස ැනින් චිත්‍රනය වන එම සිතුවිලි දාමය තුල යථාර්ථයේ කෙතරම් කොටසක් වසා සිටිනවාද කියා? මේ ඒ වසන් වූ යථාර්තයක් පිලිබඳ විමසා සිටින ගීතයකි. විමසා සිටින ගීතයකි. හන්තාන අඩවියේ මැදුරු කුළුණු සුදු සදළුතලා පිස මේ එන්නේ පේමයේ සුවද නොවේ හන්තාන අඩවියේ ඇත්තෙන්ම සරසවියට ඇතුලත් වීම හැම දෙනෙක්ටම සිහිනයකි, එහෙත් එහි තුල වන යථාර්ථය පෙනෙනවාට වඩා වෙනස් වෙයි, මේ සොඳුරු පරිසරය තුලින් මතුවන්නේ ප්‍රේමයේ මියුරු ආශ්වාදය පමනක්ම නොවෙයි. විරහවේ වේදනාව පමනක්ද නොවෙයි. එමෙන්ම සෞන්දර්යේ සොඳුරු සිත්තම් පමණක්ද නොවෙයි. කුසින් අඩක් දළ අහරින් සකසා කෙසග සිරුරු රළු යහනේ සතපා අනියත හෙට ගැන සිතමින් විද්‍යා ශිල්ප කළා වනපො...

කන්‍යාවී... ස්ත්‍රිය,.... වරෙක දියනියක්, වරෙක බිරිඳක්, වරෙක මවක්. තවත් වරෙක මිත්තනියක්. ඒ ඇයගේ ජීවන පෙරලියේ අවස්ථාවන්ය. වචනයට නැඟිය නොහැකි තරම් වූ සංවේදී අවධින් ඇය එම ජීවන පෙරලිය තුල පසු කල යුතුය. රළු පරළු කටෝර සියල්ල ඇය ඇගේ සියුමැලි සිතින් විඳ දරා ගත යුතුය. ඊට අර්ථ පූර්ණය කිරීමට තරම් දැනුමක් මා සතු නොවෙයි.  සිටු මැදුර චිත්‍රපටයේ ආ මේ ගීතය තවත් එක් කන්‍යාවියකගේ ආත්මීය වැලපීමක් කියා පායි. ඇය දුප්පත් පවුලක සු රූපී දියනියකි. අග හිඟ කම් නිසා ඇය මහ මන්දිරයක මෙහෙකාර සේවයට යන්නට තීරණය කරයි. ගත වන්නේ ටික දිනකි. ඇයගේ නිකැලැල් බව ඉඳුල් කරන්නේ ඒ මන්දිරයේ හාම්පුතාය. එහෙත් ඇයට සියල්ල වසන් කර හිඳන්නට වෙයි. ඒ ඇගේ අසරණ කම නිසායි. තත්වය එසේ තිබියදීත් ඇයට නැවත නැවතත් තවත් පිරිමින් හට ඉඳුල් වන්නට සිදුවෙයි. ඇයට අන් කල හැක්කක් නොවෙයි. ඇයගේ ඉරනම ඔවුන් තීරණය කර අවසන්ය. සැමට කෙලි බඩුවක් වන ඇය මේ සියල්ල උපේක්ෂා සහගතව විඳිමින් ජීවිතයට මූන දිය යුතුය. (මේ මට මේ ගීතය තුල හැඟෙන සංශිප්තයයි.) මිනිසා මරණ තුනක් ඇති මිනිසා බලා සිටී නිරුවත් දෑසින් බලන්න කන්‍යාවී ලිහිල් සළුව අනතුරේ වැටෙද්දි පයෝධර තුඩු ඉකි බිදිද්...

සිනාසියන් පුත කිරිදත් පෙන්නා මා අමතන විට සුරතල් පුතේ කියා. සෑම දරුවෙක්ම මිහි මවට එක හා වන් සම්පතකි, ඊට දුප්පත් පොහොසත් කම් බලපාන්නේ නැත. යදින්නකගේ වුවත් රැජිනකගේ වුවත් දරුවන් යනු අහිංසක සිත් ඇති විකසිත නොවූ පුංචි මල් කැකුළු මය, සමාජ විශමතාවය, සමාජ අසාදාරනය, හා සමාජ කෘරත්වය තුල ඒ විකසිත නොවූ පුංවි මල් කැකුළු වසන්තයට පෙර විනාශ වී යනවා නම් කෙතරම් කනගාටු දායකද? වරද කොතැනක සිදු වුවත් වන්දිය පුංචි මල් කැකුලක අනාගතය නම් අප ජීවත් වන සමාජය කෙතරම් ශිෂ්ඨ සම්පන්නදැයි  නැවත සිතිය යුතු නොවෙයිද? නැවත සිතිය යුතු මේ සංවේදී සමාජ සංසිද්ධිය පිලිබඳව කලෙකට ඉහතදී ආචාර්ය අජන්තා රණසිංහයන් තම පද වැලක මෙසේ ලියා තබන්නට විය. මෙහි ගී තනු ස්ටැන්ලි පීරිස් මහතාගේ හා ගායනය මිල්ටන් මල්ලව ආරච්චි මහතාගේ මියුරු හඬිනි. ♪ වීදි කොනේ මාවත අද්දර අඬනා කිරිදරුවෝ කවදා හෝ නුඹ වියපත් වූදා පියා කොහේදැයි මවගෙන් අසනු එපා.. ♪ ♫ මමත් පියකි පුත නුඹ වැනි දරුවකුගේ මටත් දැනේ ඔය පොඩි සිත දැවෙන රඟේ බලා ඉඳිමි මම නුඹ නලවන්නට පොඩි හිස අතගා සුරතල් පුතේ කියා.. වීදි කොනේ... ♪ ♫ පියෙක් ඉඳියි පුත නුඹටත් කොතැනක හෝ පිනක් නැතිද ඒ සෙවනේ ඉන්න අහ...

හන්තාන සිහිනේ... සරසවිය......, බොහෝ දෙනෙක්ට හරි අපූරු ජීවන මංසලක්. ඒ වගේම ජීවන මඟ වෙනස් කරන ක්ශේම භූමියක්. ඇතමෙකුට පෙම්වතුන් වන්නට එවන් සුව අරනක් මිහි මත තවත් නොවිය හැකියි. එසේම විරහවටද එය උරුමකම් කියනු නොඅනුමානයි. මදකට ඔබේ මතකයට නඟා ගන්න පේරාදෙනිය සරසවිය. හන්තාන කඳු වැටියට මායිම් වූ මනස්කාන්ත පරිසරයක පිහිටි එය නිසැකවම අතිශය සුන්දර රූ පෙලක් ඔබ මනසේ මවනු ඇති. සුන්දර අසුන්දර කොතෙකුත් දේ නම් මේ භූමිය තුල සැඟව තිබෙනවා  ඇතිද? මේ කියන්නට යන ගීතයේ වස්තු බීජයද මෙයයි. ඇය සොඳුරු රූමත් යෞවනියකි, තම උසස් අද්‍යාපනය වෙනුවෙන් ඈ සරසවිය වෙත පියමන් කරයි. විවිධ වූ මානවකයන් සරන මේ සරසවි බිම තුල ඇගේ වීරයා වන්නේ ඇයට උගන්වන ගුරුවරයායි. ඔහුගේ උගන්වන විලාශය, හැසිරීම, භාශා විලාශය, පෙනුම යනාදී සියල්ල තුල ඔහු කෙරෙහි ආදර සිතක් ඇගේ හද තුල මෝරා වැඩෙන්නට වෙයි. ඒ වන විට එකී ගුරුවරයාද මැදිවියට එලඹ තම දෙදරා ගිය විවාහය පිලිබඳව සිත් තැවුලෙන් පසු වන අයෙකු වෙයි. ඇය ඹහුගේ සෙනෙහස පතා සිටී. එහෙත් ගුරුවරයාට එය කල හැක්කක්ද? බලා වැලපෙමි නෙලාගනු බැරි හන්තාන සිහිනේ ඇය ඔහුට කොන්දේසි විරහිතව අසීමිතව පෙම් කරයි. නමුත් ඔහු තවම...

සඳගිරි පවුව... දෙමවුපියන්ට අකීකරු වීම හොඳ දෙයක්ද නරක දෙයක්ද? විවාදයක් නෑ ඒක නරක දෙයක් නේ. ඒත් අද සමාජයේ මේ විදිය අකීකරු වීම් බොහොම සුලභයි. හරි, මං දැං ඔබ වෙත ගෙන එන ගීතයේ වස්තු බීජය දෙසට හැරෙන්නම්. ඇය රූමත් තරුණියක්. ඇය දිනක ඇයට හමුවූ තරුණයෙකු හා පෙම් සබඳතාවක් පටන් ගනී. ඇය ඔහුට බොහෝ සෙයින් පෙම් කරයි. ඇත්තෙන්ම ඇයට හිමි සඳ කුමරා ඔහු යැයි ඇය වටහා ගනී. දැන් ඇයගේ එකම සිහිනය සඳ ගිරි පවුව වන් වූ කිඳුරු කොදෙවුක සුවදායක නවාතැන්පලක තමන් පෙම් කරන ඒ සඳ කිඳුරා සමඟ ජීවිතය බෙදා ගැනීමයි. කෙසේ වෙතත් කාලය ගෙවෙද්දී මේ පෙම් හබය පිලිබඳ ඇයගේ මව දැනගනී. මව එයට තදින්ම විරුද්ධ වෙයි. තරුණිය සිය මවට අකීකරු වී සිය ජීවිතය පිලිබඳ තීරනාත්මක තීන්දුවක් ගනී. ඇය තම පෙම්වතා සමග සිය සිහන මැවූ ලෝකය වෙත පියමන් කරයි. ගත වන්නේ අල්ප කාලයකි. ඇය තරනය කරන සඳ ගිර ඇයට ඔහු හා තරනය කිරීම බැරි බව ඇයට තේරුම් යයි. ඇත්තෙන්ම තම පෙම්වතා වරදට පෙලඹුනු කෙලිලොල් අයෙක් බව ඇයට තේරුම් යන්නේ කාලයත් සමඟයි. ඔහුගේ සතුට වන්නේ රාත්‍රී සමාජශාලා හා වෙනත් ස්ත්‍රියන් ඇසුරයි. එලෙසින්ම ඇයට ඔහුගේ නොයෙකුත් වධ බන්ධනයන්ටද යටත් වීමට සිදුවෙයි. කෙමෙන් ඇයට කුල ...

අලුත් පාර හැදෙනවා.... "ලඳු ඕවිටි කලල් මතින් සුසුම් ගඟක් ගලනවා" එතරම් ප්‍රසිදියක් නොවුනද තවත් හදවතින් විමසා සිටිය යුතු කරුනක් ගැන මතු කරන මෙම අපූර්ව ගීතයේ පද මාලා කුමරදාස හපුතන්ත්‍රි මහතාගේ, සංගීතය රොහන වීරසිංහයන්ගේ, ගායනය විශාරද එඩ්වඩ් ජයකොඩි මහතාගේ, ලඳු ඕවිටි කලල් මතින් සුසුම් ගඟක් ගලනවා බාධක ගිරි ශිඛර මැදින් කුස ගින්දර නිවෙනවා අලුත් පාර හැදෙනවා අනුන්ගේ දේවල් හොරා කන මේ සමාජයේ අදටත් තමුන්ගෙ දාඩිය මහන්සිය වගුරවා, ජීවිතයේ කටුක බව දෑතින් දරාගෙන දෛවය වෙත සිනා පාන මිනිස්සු නැතුවාම නොවෙයි. මහ රූස්ස තුරු වනයක් මෙන් වූ සමාජයක එසේ නොවුනු ලඳු කැලෑවක් බඳු වූ වැඩ කරන පංතියේ දුප්පත් මිනිස්සු, හැමදාම වගේ ඔවුන් ඉදිරියේ වන මහා විශාල බාදක බිඳ ඉදිරියට තනන මං මාවත් තුල, තනන මාලිගා තුල ඔවුන්ගේ ශ්‍රමය වගුරුවා කුසගින්න නිවා ගනී. හිරු පායා අපේ හිසට සෙවණ ගෙනෙනවා පොළොව දැවී අපේ පයට සිහිල සදනවා දූවිලි මද පවන් හමා ගිමන් නිවනවා දෑතේ කර ගැට දෙතොලට පවන් සලනවා අනුන්ගේ දේවල් හොරකම් කර බඩ වියත රැක ගන්නවා වෙනුවට මහපොලව මත හෙලන ශ්‍රමය ඔවුනට ආශිර්වාදයක්ම යැයි ඔවුන් සිතනවා වන්නට පුළුවන්. ඇත්තෙන්ම ...

ගගන සරනා සියොතුනේ.... ගහ කොල, ඇල දොල, සතා සිවුපාවා, වගේම මේ ධරණි තලය තුල හැම දෙයකම නියම හිමිකරු කවුද? ඒ පරිසරය, සොභාදහම විණා අන් කවරෙක්ද. මිනිසා යනු එකී පරිසරයේ එක් පුංචි කොටසක් මිස එහි හිමිකරුවා නොවෙයි. එහෙත් ඔහු එය අමතක කොට ඇත. ඔහු එහි පාලකයා මෙන්ම තීරකයාද වී ඇත. තව කොතෙක් කල් මිහිමඬල මිනිසාගේ කුරිරු අකීකරු කම් ඉවසයිද? මේ කියන්නට යන ගීතය එසේ මිහිකත ඉහිලුම් නොදෙන දවසක් ගැනයි. ගගන සරනා සියොතුනේ සොයා තුරු සෙවනක් බලන් මිනිසුන් වැලපෙනා බිම පතා දිය කඳුළක් ගගන සරනා මිනිසුනේ පතා සුව දසුනක් බලන් සියොතුන් වැලපෙනා බිම සොයා තුරු සෙවනක් තුරු සෙවනක් සොයා අහස සිසාරා පියඹා යන සියොතුනේ, නුඹට පෙනෙනවද පහලින්, බොන්නට දිය බිඳක් නැති වාළුකාවක් වන් මහ පොලව මත හඬා වැලපෙන මිනිසුන්. ගුවන ජය ගත් මිනිසුනේ, නුඹට පෙනෙනවාද පහලින්, වසන්නට තුරු සෙවනක් නොමැතිව හඬා වැටෙන සියොතුන්. නුඹට දැනෙනවාද නුඹලා කල පාපකර්මයේ තරම. ගතින් සියොළඟ වසා සිහිලස දී නිවා කුස ගිනි නැවුම් රස පළ දී මවු ගුණෙන් දරු සෙනෙහසින් පේවී මිනිසුනේ ඒ වන අරණ ඔබ නමින් දිවි පිදුවේ පල වැලින් නුඹව නිති පෝශනය කල, විටෙක තම ගතින් සිහිල් සෙවන දී ව...

මා වවුලන් රෑ පුරාම..... පුංචි හිත් මොනතරම් අහන්සකයිද, සැහැල්ලුයිද, සුන්දරයිද, අව්‍යාජයිද. ඒත් සත්තකින්ම ඔවුන් වැඩිහිටියන් වෙද්දි ඒ අහිංසක කම, සැහැල්ලුව, අව්‍යාජත්වය කොයිතරම් නම් සිත් වල ඉතිරි වෙනවාද? ඒ වෙනුවට ඊර්ශයාව, ක්‍රෝදය, වෛරය, තෟශ්නාවෙන් නොවෙයිද ඔවුන්ගේ සිත් පිරෙන්නේ? මිල මුදල් දේපල පස්සෙ නෙමෙයිද ඒ සිත් හඹා යන්න පටන් ගන්නෙ? ඇත්තටම අපිට වරදින්නෙ කොතනද? කොතනද අපිට වරද නිවැරදි කරගන්න පුළුවන්? ඉතින් දැන් මම මේ පූර්විකාව ගත්තු ගීතය ගැන සටහන් කරන්නම්. මල්ලියේ, මතකද අපේ පුංචි කාලෙ. ඒ දවස් වල අපි මා වවුල්ලු රෑ තිස්සෙ ගස් යට හලන මී අඹ වල රස බලනවා උඹට මතකද? උඹ නැතිව අද මම අඹ ඇහිඳින්න නොගියත් තවම වෙනසක් නැතිව මා වවුල්ලු ඒ ගස් වලට එනව මල්ලියෙ. ඒත් ඉතින් දේපල මිල මුදල් එක්ක වෙනස් වෙච්ච උඹේ ජීවිතේ, උඹ ආයෙ මාව හොයාගෙන එයිද. ඒ කාලෙ මට මතකයි දර කඩන්න කැලේ ගියහම ලොකු මිනිහා වගේ උඹ ඉස්සර වෙනවා. පස්සෙ පාර වරද්දගෙන මං එනකන් තනියම අඬ අඬ ඉන්නවා. එදා උඹට ඒ දැනුනු තනිකම අද උඹ නැතිව මටත් ඒ විදියටම දැනෙනවා මල්ලියෙ. කාලෙත් එක්ක ඒ දේවල් දැන් වෙනස් වෙලා. ඉස්සර ලාම්පු නිවලා පැදුරු කොටේ නිදා ගන්න යද...

ආරාධනා...!! ඔබට තනි මාවතක අතරමං විය හැකිද? ඇත්තේ ඉදිරියට යාමක් හෝ නැවත ආපසු හැරීමක් පමණි. වෙනත් මාවතක්ද නොවෙයි. යම් දිනෙක ජීවිතයේ බරපතල අවස්ථාවක තීරනයක් ගැනීමේදී ඔබ තනි මගක අතරමං වුවොත්. කථාව සැකෙවින් මෙසේය, වෟර්තියෙන් ඉංජිනේරුවරයෙකු වන තරුණයෙකු හා රූමත් හෙදියක අතර ආදර සබඳතාවක් ගොඩ නැඟෙයි. හැල හැප්පීම් මැදින් ගලා යන ඔවුන්ගේ ජීවිතයට පෙම්වතාට දාව රූමත් හෙදිය ගැබ් ගනී. මෙයින් කලබල වන හෙදිය තම කලලය නැති කර ගැනීම පිනිස වරෙක යම් ඖෂද වර්ගයක් ලබා ගනී. නමුත් පසුව ගැබ්ගැනීම පිලිබඳව ඇය පෙම්වතා  වෙත දන්වයි. ඒ බව දැනගත් පෙම්වතා ඇය හා විවාහ ගිවිසගනී. ඔවුන්ට දාව කුළුඳුල් දරුවා මෙලොව එලිය දකී. එය තරුණ පෙම්වතාට නැවත උපන්නාක් මෙන් සතුට ගෙන දෙන්නක් වේ. නමුත් අවාසනාව ඔවුන් ලඟම විය. තරුණ හෙදිය කලලය නැති කිරීම පිනිස ලබාගත් ඖෂදය නිසා ඔවුගේ සතුට ඉතා තාවකාලික එකක් වෙයි. දරුවා අකාලයේ මිය යයි. මෙයින් බලවත් කලකිරීමට පත් වන පෙම්වතා අතින් තම පෙම්වතිය නිවසින් පන්නා දමන තැනටම කටයුතු සිදුවෙයි. ඒ වගේම රට හැර දමා යාමට තරමින්ම ඔහුගේ අතීතය ඔහුට වද දෙයි. අවසානයේ ඔහු රට හැර යාමට සියල්ල සූදානම් කරගනී. එහෙත් ඇයව...